1 kg filament kaç baskı eder? Maliyet hesabı rehberi

"Bu makaradan kaç tane basabilirim?" ya da "Bu parçanın maliyeti ne kadar?" soruları, özellikle baskı satmayı veya hediye hazırlamayı düşünenlerin sık sorduğu sorulardır. Cevap sandığınızdan basittir: tek ihtiyacınız olan, parçanın gram cinsinden ağırlığıdır.

Bu yazıda bir baskının kaç gram filament harcadığını nasıl öğreneceğinizi, maliyeti hangi formülle hesaplayacağınızı ve hesaba nelerin eklenmesi gerektiğini adım adım anlatıyoruz.

Bir baskının kaç gram filament harcadığı nasıl öğrenilir?

En kolay yol, dilimleyici (slicer) yazılımınızın tahminine bakmaktır. Modeli dilimlediğinizde yazılım baskı süresinin yanında kullanılacak filamentin uzunluğunu ve ağırlığını da gösterir.

• Tahminin doğru olması için dilimleyicide doğru filament türünü seçin; yazılım ağırlığı malzemenin yoğunluğuna göre hesaplar.
• Tahmin; dolgu, duvarlar, destekler, kenar (brim) ve temizleme çizgisini içerir. Destekleri kapatırsanız ağırlık düşer.
• Dolgu oranı ve duvar sayısı ağırlığı en çok etkileyen ayarlardır. Aynı model yüzde 15 dolgu ile yüzde 40 dolguya göre belirgin şekilde daha hafif çıkar.

Daha kesin bir sonuç için basılan parçayı mutfak terazisiyle tartabilirsiniz. Birkaç parçada dilimleyici tahmini ile gerçek ağırlığı karşılaştırmak, yazıcınızın ne kadar sapma yaptığını gösterir.

Maliyet nasıl hesaplanır?

Bir baskının filament maliyeti şu formülle bulunur: Maliyet = Parça ağırlığı (gram) × Kilogram fiyatı / 1000. Filamentler kilogram bazında satıldığı için gram başına fiyatı bulmak yeterlidir.

Örnek hesap

Kilogram fiyatı F TL olan bir PLA+ makarasıyla, dilimleyicinin 45 gram olarak tahmin ettiği bir saksı basacağınızı düşünelim.

1. Gram başına fiyat: F / 1000 TL
2. Parçanın filament maliyeti: 45 × F / 1000 = 0,045 × F TL
3. Makaradan çıkacak adet: 1000 / 45 ≈ 22 saksı
4. Yüzde 10 fire payı eklerseniz: yaklaşık 20 saksı

Yani kilogram fiyatının kabaca yirmide biri, bir saksının filament maliyeti olur. Güncel fiyatlar için ürün sayfalarımıza bakabilirsiniz; örneğin PLA+ Prusya Mavisi ya da tüm filamentler.

Farklı filamentlerde aynı parça aynı ağırlıkta mı çıkar?

Hayır. Malzemelerin yoğunluğu farklı olduğu için aynı hacimdeki parça, malzemeye göre farklı ağırlıkta çıkar. Bu da 1 kg makaranın uzunluğunu ve kaç baskı edeceğini değiştirir.

Yoğunluklar yaklaşıktır ve üreticiye, renge ve katkılara göre değişir. Uzunluklar, 1.75 mm çaplı filamentin bu yoğunluklarla hesaplanmış yaklaşık değerleridir; gerçek uzunluk çaptaki küçük toleranslara göre biraz farklı olabilir.

Tablodan çıkan pratik sonuç şu: ABS daha hafif olduğu için aynı parça ABS ile PLA+’ya göre daha az gram tutar, yani 1 kg ABS makaradan hacim olarak daha fazla parça çıkar. PETG ise PLA+’ya çok yakındır.

Maliyet hesabına başka neler eklenmeli?

Gerçekçi bir hesap için yalnızca parçanın ağırlığı yetmez; başarısız baskılar, makara sonu ve elektrik gibi kalemleri de düşünmek gerekir.

• Başarısız baskılar: İlk katmanın tutmaması veya baskının yarıda kalması filament harcar. Deneyiminize göre yüzde 5–15 arası bir fire payı eklemek hesabı gerçekçi kılar. İlk katman sorunlarını azaltmak için ilk katman rehberimize bakabilirsiniz.
• Destek ve kenar: Dilimleyici bunları tahmine katar, ama ayarları değiştirdiyseniz tahmini yeniden alın.
• Deneme baskıları: Yeni bir renk veya malzemede sıcaklık kulesi gibi kalibrasyon baskıları da filament harcar.
• Elektrik: Yazıcının tüketimi baskı süresine, tabla sıcaklığına ve kapalı kasa kullanıp kullanmadığınıza göre değişir. Özellikle yüksek tabla sıcaklığıyla basılan ABS gibi malzemelerde uzun baskılar daha fazla enerji harcar.
• Nem kaybı: Uzun süre açık bekleyen filament nem çekip bozuk baskılara yol açabilir; doğru saklama maliyeti doğrudan düşürür. Öneriler filament saklama yazımızda.

Makaranın sonunda kalan filament nasıl değerlendirilir?

Makaranın sonunda kalan birkaç on gramlık filament, küçük baskılar için hâlâ çok değerlidir. Büyük bir baskıya başlamadan önce makarada yeterli filament kaldığından emin olmak ise yarıda kalan baskıları önler.

1. Makarayı tartın ve boş makara ağırlığını çıkararak kalan filamenti tahmin edin.
2. Kalan miktar, dilimleyicinin tahmininden en az yüzde 10 fazla değilse büyük baskıyı yeni makarayla başlatın.
3. Artan filamenti anahtarlık, kablo klipsi, isimlik gibi küçük parçalarda ya da kalibrasyon baskılarında kullanın.
4. Aynı malzemeden artan farklı renkleri, katmanda duraklatma ile çok renkli küçük süslerde değerlendirebilirsiniz.

Not: Vazo modu gibi tek duvarlı baskılar çok az filament harcar; makara sonlarını değerlendirmek için iyi bir yöntemdir. Ayrıntılar vazo modu rehberimizde.

Hangi filament daha ekonomik?

Ekonomiklik yalnızca kilogram fiyatına değil, baskının ne kadar sorunsuz çıktığına da bağlıdır. Az fire veren ve kolay basılan bir malzeme, kâğıt üzerinde daha ucuz görünen ama sık hata veren bir seçenekten toplamda daha hesaplı olabilir.

Yeni başlıyorsanız düşük fire ve kolay baskı için PLA+ genellikle en ekonomik başlangıçtır. Malzemeleri genel olarak tanımak için filament nedir? yazımıza da göz atabilirsiniz.